കേരളത്തെ കണ്ണീരിലാഴ്ത്തി കോഴിക്കോട് സ്വദേശി അര്ജുന്റെ മരണത്തിന് കാരണമായ ഷിരൂർ മണ്ണിടിച്ചിലിന്റെ ഓർമകൾ ഇപ്പോഴും മായാതിരിക്കെ, ഉത്തര കന്നഡ ജില്ല വീണ്ടും ഭീതിയില്. ഭൂവിജ്ഞാന സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ (GSI) നടത്തിയ പഠനത്തിൽ ജില്ലയിൽ 324 മണ്ണിടിച്ചിൽ സാധ്യതാ മേഖലകൾ കണ്ടെത്തിയതായാണ് റിപ്പോർട്ട്. ഷിരൂർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ അപകടസാധ്യതാ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടതോടെ മഴ ശക്തമാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ജില്ലാ ഭരണകൂടവും ജാഗ്രത ശക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്.
2024 ജൂലൈയിൽ ദേശീയപാത 66-ന് സമീപം ഷിരൂരിലുണ്ടായ വൻ മണ്ണിടിച്ചിൽ കേരളത്തിലും കർണാടകയിലും വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിരുന്നു. കുന്നിടിഞ്ഞ് മണ്ണും പാറയും ദേശീയപാതയിലേക്ക് പതിച്ചതോടെ ഗതാഗതം പൂർണമായും താറുമാറായി. നിരവധി പേരാണ് ദുരന്തത്തിൽ മരിച്ചത്. കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ലോറി ഡ്രൈവർ അർജുനെ കാണാതായതും പിന്നീട് നടന്ന ദീർഘകാല തിരച്ചിലും രാജ്യവ്യാപക ശ്രദ്ധ നേടിയിരുന്നു.
ദുരന്തമുണ്ടായതിന് പിന്നാലെ ഗംഗാവലി നദിയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലുമായി മാസങ്ങളോളം തിരച്ചിൽ നടത്തിയിരുന്നു. അർജുന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷയും കാത്തിരിപ്പും രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു. ഒടുവിൽ ലഭിച്ച ദുരന്തവാർത്ത കേരളത്തെ മുഴുവൻ ദുഃഖത്തിലാഴ്ത്തി. അങ്ങനെ ഷിരൂർ എന്ന പേര് പിന്നീട് മണ്ണിടിച്ചിലിന്റെയും പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങളുടെയും പ്രതീകമായി മാറി.
ആ ദുരന്തത്തിന്റെ മുറിവുകൾ മായും മുന്പാണ് ഉത്തര കന്നഡ ജില്ലയിൽ 324 മണ്ണിടിച്ചിൽ സാധ്യതാ മേഖലകൾ കണ്ടെത്തിയെന്ന റിപ്പോർട്ടുകള്. ജില്ലയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി നടത്തിയ പഠനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ജിഎസ്ഐ ഈ പട്ടിക പുറത്തുവിട്ടത്. കനത്ത മഴ ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇവയിൽ പല പ്രദേശങ്ങളും അതീവ ജാഗ്രത ആവശ്യമായ മേഖലകളാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
ഷിരൂർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള തീരദേശ-മലനിര മേഖലകളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി മഴയുടെ സ്വഭാവത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങളുണ്ടായതായി വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ അതിതീവ്ര മഴ ലഭിക്കുന്നതും മണ്ണിന്റെ ഘടന ദുർബലമാകുന്നതും മണ്ണിടിച്ചിലിന്റെ സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന കാരണങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളുടെ ചരിവുകളും ചില പ്രദേശങ്ങളിലെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതകളും അപകടസാധ്യത കൂട്ടുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.
പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളിൽ ജില്ലാ ഭരണകൂടം പ്രത്യേക നിരീക്ഷണം ഏർപ്പെടുത്താൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. മഴ ശക്തമാകുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നതിനും ദുരന്തസാധ്യതയുള്ള മേഖലകളിൽ താമസിക്കുന്നവരെ ആവശ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കുന്നതിനുമുള്ള തയാറെടുപ്പുകൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശീയപാതകളും പ്രധാന റോഡുകളും നിരന്തരം നിരീക്ഷിക്കാനും നിർദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഷിരൂർ ദുരന്തത്തിന് ശേഷം പശ്ചിമഘട്ട മേഖലകളിലെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചും വ്യാപക ചർച്ചകൾ ഉയർന്നിരുന്നു. ദേശീയപാത വികസനം, കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഖനന പ്രവർത്തനങ്ങൾ, വനനശീകരണം, പ്രകൃതിദത്ത ജലാശയങ്ങളുടെ മാറ്റം എന്നിവ ദുരന്തസാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന ആരോപണങ്ങളും ഉയർന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇത്തരം മേഖലകളിൽ കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയമായ പഠനങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും ആവശ്യമാണെന്ന അഭിപ്രായവും ശക്തമാണ്.
മണ്ണിടിച്ചിൽ സാധ്യതാ മേഖലകളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുന്നത് മാത്രമല്ല, അപകടസാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികളും അത്രതന്നെ പ്രധാനമാണ്. ചരിവുകൾ സ്ഥിരപ്പെടുത്തൽ, മഴവെള്ളം സുരക്ഷിതമായി ഒഴുക്കിവിടാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ, അനധികൃത ഖനനവും വനനശീകരണവും തടയൽ തുടങ്ങിയവ കൂടി നടപ്പാക്കിയാലേ സുരക്ഷയും കൈവരിക്കാനാകൂ. ദുരന്തങ്ങളിൽ നിന്ന് പാഠം ഉൾക്കൊണ്ട് മുന്നൊരുക്കങ്ങൾ ശക്തമാക്കാനായില്ലെങ്കിൽ, മറ്റൊരു ഷിരൂർ ആവർത്തിക്കുമോ എന്ന ചോദ്യവും വീണ്ടും ഉയരുകയാണ്.