എട്ടുമാസത്തെ ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം ഐ.എസ്.ആര്.ഒ മറ്റൊരു വിക്ഷേപണത്തിനൊരുങ്ങുന്നു. ജിസാറ്റ്-1 എ ഉപഗ്രഹം സെപ്റ്റംബര് നാലിന് ജി.എസ്.എല്.വി റോക്കറ്റില് വിക്ഷേപിക്കും. റോക്കറ്റ് ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിലെ സതീഷ് ധവാന് സ്പേസ് സെന്ററിലെ രണ്ടാമത്തെ ലോഞ്ചിങ് പാഡിലേക്ക് മാറ്റി. തുടര്ച്ചയായുണ്ടായ പി.എസ്.എല്.വി വിക്ഷേപണങ്ങളുടെ തോല്വിക്ക് ശേഷം ഇസ്രോ മറ്റൊരു വിക്ഷേപണവുമായി വീണ്ടും തിരിച്ചെത്തുകയാണ്.2021ല് പരാജയപ്പെട്ട ജിസാറ്റ് വണ്ണിന്റെ പിന്ഗാമിയാണ് ജിസാറ്റ് 1 എ. വെള്ളിയാഴ്ച ജി.എസ്.എല്.വി എഫ്-17 റോക്കറ്റിലാണ് വിക്ഷേപണം. ഭൂമിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ അതിവേഗം നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഇന്ത്യയുടെ പുതിയ തലമുറ ഭൂനിരീക്ഷണ ഉപഗ്രഹമാണ് GISAT-1A. അഥവ EOS 5.
GISAT-1Aയുടെ പ്രത്യേകത എന്താണ്?
സാധാരണ ഭൂനിരീക്ഷണ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഭൂമിയെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ഒരു പ്രദേശത്തിന് മുകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സമയത്ത് മാത്രമാണ് ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തുക. അതിനാൽ ഒരേ പ്രദേശത്തിന് പുതിയ ചിത്രം ലഭിക്കാൻ മണിക്കൂറുകളോ ദിവസങ്ങളോ കാത്തിരിക്കേണ്ടിവരും.
എന്നാൽ GISAT-1A ജിയോസിൻക്രണസ് ഭ്രമണപഥത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഇന്ത്യയെയും സമീപ പ്രദേശങ്ങളെയും ഒരേ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് തുടർച്ചയായി നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയും. അതുകൊണ്ടാണ് ഇതിനെ "നിരന്തര നിരീക്ഷണ ഉപഗ്രഹം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
GISAT-1Aയുടെ ഉപയോഗങ്ങൾ
1. ദുരന്തനിവാരണം
ചുഴലിക്കാറ്റ്, വെള്ളപ്പൊക്കം, ഉരുൾപൊട്ടൽ, കാട്ടുതീ തുടങ്ങിയ ദുരന്തങ്ങള് നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാന് സഹായിക്കുന്നു. ദുരന്തമുണ്ടായാല് വിവരങ്ങള് ശേഖരിച്ച് രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കാനും സഹായിക്കും.
2. കാർഷിക മേഖല
വിളകളുടെ വളർച്ച, വരൾച്ച, ജലലഭ്യത തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ വിലയിരുത്താൻ സഹായിക്കും. കർഷകർക്ക് ഇത് പ്രയോജനപ്പെടും.
3. പരിസ്ഥിതി നിരീക്ഷണം
വനനശീകരണം, കാട്ടുതീ, തീരദേശ മാറ്റങ്ങൾ, മലിനീകരണം തുടങ്ങിയവ കണ്ടെത്താനും നിരീക്ഷിക്കാനും കഴിയും.
4. കാലാവസ്ഥ പഠനം
മേഘങ്ങളുടെ ചലനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങൾ, ചുഴലിക്കാറ്റുകളുടെ രൂപീകരണം എന്നിവ കൃത്യമായി നിരീക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കും.
5. ദേശീയ സുരക്ഷ
അതിർത്തി മേഖലകളിലെയും സമുദ്ര മേഖലയിലെയും അസാധാരണ ചലനങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കാൻ ഉപഗ്രഹത്തിലെ വിവരങ്ങൾ സഹായകമാകും. അതിനാലാണ് ഇതിനെ സിവിലിയൻ-സ്ട്രാറ്റജിക് ഉപഗ്രഹമെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
ദൗത്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം
2021ൽ GSLV-F10 റോക്കറ്റിലൂടെ വിക്ഷേപിച്ച GISAT-1 ഉപഗ്രഹം ക്രയോജനിക് ഘട്ടത്തിലെ തകരാറിനെ തുടർന്ന് പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നു. ആ പരാജയത്തിന് ശേഷമുള്ള GISAT പദ്ധതിയുടെ തിരിച്ചുവരവാണ് GISAT-1A. കൂടാതെ പി.എസ്.എല്.വി റോക്കറ്റുകളുടെ തോല്വി ഇസ്രോയ്ക്ക് നല്കിയ ആഘാതം ചെറുതല്ല. അത് മറികടക്കാനുള്ള ഒരു വഴി കൂടിയാണ് വെള്ളിയാഴ്ചയിലെ വിക്ഷേപണം.