ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങൾ കൂടുതലായി സ്ത്രീകളിൽ; കാരണം എന്ത്? അറിയേണ്ട ലക്ഷണങ്ങളും മുന്‍കരുതലും

നമ്മുടെ ശരീരത്തെ രോഗാണുക്കളിൽ നിന്നും അണുബാധകളിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുകയാണ് രോഗപ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്‍റെ പ്രധാന ദൗത്യം. എന്നാൽ ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഈ പ്രതിരോധസംവിധാനം സ്വന്തം ശരീരത്തിലെ ആരോഗ്യമുള്ള കോശങ്ങളെയും ടിഷ്യൂകളെയും തെറ്റായി ആക്രമിക്കാൻ തുടങ്ങും. ഈ അവസ്ഥകളെയാണ് ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങൾ (Autoimmune Diseases) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ലൂപ്പസ്, റൂമറ്റോയ്ഡ് ആർത്രൈറ്റിസ്, മൾട്ടിപ്പിൾ സ്ക്ലിറോസിസ്, സോറിയാസിസ്, ഹാഷിമോട്ടോസ് തൈറോയ്ഡൈറ്റിസ്, ഷോഗ്രൻസ് സിൻഡ്രോം തുടങ്ങി നിരവധി ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങളുണ്ട്. ഇവയിൽ പലതും പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് സ്ത്രീകളിലാണ് കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത് എന്നതാണ് ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം.

എന്തുകൊണ്ടാണ് സ്ത്രീകളിൽ ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങൾ കൂടുതലായി കാണുന്നത്?

ഈ  രോഗം സ്ത്രീകളില്‍ കാണുന്നതിന് ഒരൊറ്റകാരണം പറയാനില്ല. രോഗപ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്‍റെ പ്രവർത്തനം, ഹോർമോണുകൾ, ജനിതക ഘടകങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതിപരമായ സ്വാധീനങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഇതിൽ പങ്കുവഹിക്കുന്നതായി ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചില ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങളിൽ സ്ത്രീകളുടെ എണ്ണം പുരുഷന്മാരേക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ്. എന്നാൽ എല്ലാ ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങളിലും ഈ അനുപാതം ഒരുപോലെയല്ല എന്നതും ശ്രദ്ധിക്കണം.

കൂടുതൽ സജീവമായ പ്രതിരോധപ്രതികരണം

പൊതുവെ സ്ത്രീകളിൽ രോഗപ്രതിരോധ പ്രതികരണം പുരുഷന്മാരേക്കാൾ ശക്തമായിരിക്കാമെന്ന് പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അണുബാധകളെ ചെറുക്കുന്നതിന് ഇത് ഗുണകരമാണ്. എന്നാൽ ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഈ ശക്തമായ പ്രതിരോധപ്രതികരണം തെറ്റായി സ്വന്തം ശരീരത്തിലെ കോശങ്ങളെയും ടിഷ്യൂകളെയും ബാധിച്ചേക്കാം. ഇതാണ് ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങളുടെ പ്രധാന സവിശേഷതകളിലൊന്ന്.

ഹോർമോണുകൾക്കും പങ്കുണ്ട്

സ്ത്രീകളുടെ ശരീരത്തിലെ ഈസ്ട്രജൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ലൈംഗിക ഹോർമോണുകൾ രോഗപ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഹോർമോൺ വ്യതിയാനങ്ങൾ നടക്കുന്ന ജീവിതഘട്ടങ്ങളിലും പ്രത്യുത്പാദനകാലത്തും ചില ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങൾ പ്രകടമാകാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലായിരിക്കാമെന്ന് ഗവേഷകർ കരുതുന്നു.

ജനിതകവും പരിസ്ഥിതിപരവുമായ ഘടകങ്ങൾ

ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങളുടെ സാധ്യതയിൽ ജനിതക ഘടകങ്ങൾക്കും വലിയ പങ്കുണ്ട്. കുടുംബത്തിൽ ഇത്തരം രോഗങ്ങളുടെ ചരിത്രമുള്ളവർക്ക് ചില രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലായേക്കാം. ഇതിനൊപ്പം അണുബാധകൾ, ചില മരുന്നുകൾ, പുകവലി, സൂര്യപ്രകാശം പോലുള്ള പരിസ്ഥിതിഘടകങ്ങൾ, ഉറക്കക്കുറവ്, മാനസിക സമ്മർദം തുടങ്ങിയവയും ചില രോഗങ്ങളുടെ ആരംഭത്തെയോ തീവ്രതയെയോ സ്വാധീനിക്കാം. എന്നാൽ ഓരോ രോഗത്തിന്റെയും കാരണങ്ങളും അപകടസാധ്യതകളും വ്യത്യസ്തമാണ്.

തിരിച്ചറിയേണ്ട പ്രാരംഭ ലക്ഷണങ്ങൾ

ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങളുടെ തുടക്കത്തിലെ ലക്ഷണങ്ങൾ പലപ്പോഴും വളരെ സാധാരണമായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പലരും ഇത് സമ്മർദം, ഉറക്കക്കുറവ്, ജോലിഭാരം തുടങ്ങിയവ മൂലമാണെന്ന് കരുതി അവഗണിക്കാറുണ്ട്. എത്ര വിശ്രമിച്ചാലും മാറാത്ത കടുത്ത ക്ഷീണം, ആവർത്തിച്ചുണ്ടാകുന്ന സന്ധിവേദനയും വീക്കവും, അകാരണമായ മുടികൊഴിച്ചിൽ, ചർമത്തിലെ പാടുകളോ ചൊറിച്ചിലോ, വായിൽ വിട്ടുമാറാതെ ഉണ്ടാകുന്ന പുണ്ണുകൾ, അകാരണമായ പനി, ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട്, തലച്ചോറിന് മന്ദത അനുഭവപ്പെടുന്നതുപോലുള്ള തോന്നൽ, ദഹനപ്രശ്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ചില ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങളിൽ കാണപ്പെടാം.

എന്നാൽ ഈ ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ ഉണ്ടാകുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗമുണ്ടെന്ന് അർഥമില്ല. ഇത്തരം ലക്ഷണങ്ങൾ തുടർച്ചയായി നിലനിൽക്കുകയോ ആവർത്തിച്ച് വരികയോ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ ബാധിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഡോക്ടറെ കണ്ട് പരിശോധന നടത്തുന്നത് പ്രധാനമാണ്.

രോഗനിർണയം എങ്ങനെ?

ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നത് പലപ്പോഴും സങ്കീർണമാണ്. എല്ലാ ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങളും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന ഒരൊറ്റ രക്തപരിശോധനയില്ല. രോഗിയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ, മെഡിക്കൽ ചരിത്രം, കുടുംബചരിത്രം, ശാരീരിക പരിശോധന, ആവശ്യമായ രക്തപരിശോധനകൾ എന്നിവയെല്ലാം വിലയിരുത്തിയാണ് രോഗനിർണയം നടത്തുന്നത്. ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ സ്കാനിങ്ങും മറ്റ് പ്രത്യേക പരിശോധനകളും ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം.

തുടക്കത്തിലേ തിരിച്ചറിയുന്നത് പ്രധാനമാണ്

ചില ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങളിൽ തുടർച്ചയായ വീക്കം ശരീരത്തിലെ വിവിധ അവയവങ്ങളെ ബാധിക്കുകയും കാലക്രമേണ അവയുടെ പ്രവർത്തനത്തെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്യാം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ രോഗം നേരത്തെ തിരിച്ചറിയുകയും ആവശ്യമായ ചികിത്സ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പ്രധാനമാണ്. രോഗത്തിനനുസരിച്ചാണ് ചികിത്സ തീരുമാനിക്കുന്നത്. മരുന്നുകൾക്കൊപ്പം ജീവിതശൈലിയിൽ ആവശ്യമായ മാറ്റങ്ങളും ചികിത്സയുടെ ഭാഗമായേക്കാം.

ഓട്ടോ ഇമ്യൂൺ രോഗങ്ങൾക്ക് എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ ഫലപ്രദമാകുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ഭക്ഷണക്രമമോ ഒറ്റപ്പെട്ട ചികിത്സാരീതിയോ ഇല്ല. ശാസ്ത്രീയ വൈദ്യചികിത്സയ്ക്ക് പകരമായി ഭക്ഷണക്രമത്തെയോ മറ്റ് ബദൽ ചികിത്സകളെയോ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നതും ശരിയായ സമീപനമല്ല. എന്നാൽ പോഷകസമൃദ്ധമായ സമീകൃതാഹാരം, ആരോഗ്യനിലയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ മിതമായ വ്യായാമം, കൃത്യമായ ഉറക്കം, മാനസിക സമ്മർദം നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ എന്നിവ പൊതുവെ ആരോഗ്യവും രോഗനിയന്ത്രണവും പിന്തുണയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും.

പല സ്ത്രീകൾക്കും രോഗത്തെക്കാൾ വലിയ വെല്ലുവിളി ആഘട്ടത്തില്‍ അനുഭവപ്പെടുന്ന അസ്വസ്ഥതകൾ മറ്റുള്ളവരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ്. വിട്ടുമാറാത്ത ക്ഷീണത്തെയും വേദനയെയും സമ്മർദം, ഹോർമോൺ മാറ്റങ്ങൾ, പ്രായമാകുന്നതിന്റെ സ്വാഭാവിക ഭാഗം എന്നിങ്ങനെ പറഞ്ഞ് തള്ളിക്കളയുന്ന സമീപനം മാറേണ്ടതുണ്ട്. ഒരാൾ ആവർത്തിച്ച് തനിക്ക് സുഖമില്ലെന്ന് പറയുമ്പോൾ അത് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുകയും ആവശ്യമായാൽ വൈദ്യസഹായം തേടാൻ പിന്തുണ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നത് കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള പ്രധാന ഇടപെടലാണ്.