ലോകത്തെ ഏറ്റവും വ്യക്തതയുള്ള ആകാശക്കണ്ണുകളുമായാണ് ഐഎസ്ആര്ഒ ഇഒഎസ്–05 ഉപഗ്രഹം (GISAT-1A) വിക്ഷേപിച്ചത്. ഇത് ഭൂസ്ഥിര ഭ്രമണപഥത്തില് നിലയുറപ്പിക്കുന്നതോടെ ഇന്ത്യ മാത്രമല്ല ഉപഭൂഖണ്ഡവും ദക്ഷിണേഷ്യയും മുഴുവന് നമ്മുടെ സമ്പൂര്ണനിരീക്ഷണത്തിലാകും. ഇഒഎസ്–05 ഉപഗ്രഹത്തില് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന അത്യാധുനിക ക്യാമറകളാണ് ഇത് സാധ്യമാക്കുന്നത്.
ലോകത്ത് ഇന്നുള്ളതില് ഏറ്റവും ഉയർന്ന റെസല്യൂഷനുള്ള ഭൂസ്ഥിര ഉപഗ്രഹവും ഭൂസ്ഥിര ഭ്രമണപഥത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഹൈപ്പർസ്പെക്ട്രൽ ഇമേജറുമാണ് ജിഎസ്എല്വി–എഫ്17 ഇന്ന് പുലര്ച്ചെ 31,026 കിലോമീറ്റര് ഉയരത്തില് എത്തിച്ചത്. ഇവിടെ നിന്ന് ഉപഗ്രഹം സ്വന്തം പ്രൊപ്പല്ഷന് സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ച് 36000 കിലോമീറ്റര് ഉയരത്തിലുള്ള ഭൂസ്ഥിര ഭ്രമണപഥത്തില് എത്തും. ഇതോടെ ഹൈപ്പർസ്പെക്ട്രൽ ഇമേജറുകൾ വഹിക്കുന്ന ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ ഭൂസ്ഥിര (ജിയോ സ്റ്റേഷനറി) ഉപഗ്രഹമായി ഇത് മാറും!
ഇഒഎസ്–05 രണ്ട് മൾട്ടിസ്പെക്ട്രൽ ഇമേജറുകളും വഹിക്കുന്നുണ്ട്; അതിലൊന്ന്, ഒരു പിക്സലിന് 42 മീറ്റർ എന്ന സ്പേഷ്യൽ റെസല്യൂഷന് തരുന്ന, ജിയോസ്റ്റേഷണറി ഭ്രമണപഥത്തിലെ എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും ഉയർന്ന റെസല്യൂഷനുള്ള ക്യാമറയാണ്. ഐഎസ്ആർഒയ്ക്ക് ഇപ്പോഴുള്ള ഏറ്റവും മികച്ച ജിയോ ഇമേജിംഗ് ശേഷിയേക്കാൾ 567 മടങ്ങ് മെച്ചപ്പെട്ട പിക്സൽ ഡെൻസിറ്റി ഇത് നൽകും!
ഓരോ 10 മിനിറ്റിലും ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം മുഴുവന് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ചിത്രങ്ങൾ നല്കാന് ഇതിന് കഴിയും, ഒപ്പം ദക്ഷിണേഷ്യ മുഴുവന് ഒറ്റയടിക്ക് പകർത്താനുള്ള ശേഷിയും ഈ ക്യാമറകള്ക്കുണ്ട്. പ്രതിരോധരംഗത്ത് ഇതിന്റെ സാന്നിധ്യം വിപ്ലവകരമായ മാറ്റമാണ് സൃഷ്ടിക്കുക.
പാക്കിസ്ഥാന്റെ എല്ലാ സൈനികത്താവളങ്ങളും രഹസ്യകേന്ദ്രങ്ങളും വരെ ഇഒഎസ്–05ന്റെ സൂക്ഷ്മനിരീക്ഷണപരിധിയില് വരും. സൈനിക നീക്കങ്ങളും അതിര്ത്തിയിലെ ചലനങ്ങളുമെല്ലാം കൃത്യതയോടെ നിരീക്ഷിക്കാനും പ്രതിരോധനടപടികള് ആസൂത്രണം ചെയ്യാനും കഴിയും. സാധാരണ കണ്ണുകൾക്കോ സാധാരണ ക്യാമറകൾക്കോ വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത വിധം കൃത്രിമമായി ഇലകളും വലകളും കൊണ്ട് മറച്ചുവെച്ച ശത്രുവിന്റെ സൈനിക വാഹനങ്ങളും ഒളിത്താവളങ്ങളും (Camouflage) പെട്ടെന്ന് കണ്ടെത്താൻ ഇഒഎസ്–05 സഹായിക്കുന്നു.
പ്രതിരോധ രംഗത്തും സുരക്ഷാ നിരീക്ഷണത്തിലും സാധാരണ മൾട്ടിസ്പെക്ട്രൽ ഇമേജുകൾക്ക് ഒളിത്താവളങ്ങളെയും (Camouflage) സ്വാഭാവിക സസ്യജാലങ്ങളെയും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ പലപ്പോഴും സാധിക്കാറില്ല. ഹൈപ്പർസ്പെക്ട്രൽ ഡേറ്റ കൂടി ലഭ്യമാകുന്നതോടെ, ക്ലോറോഫിലിന്റെയും കൃത്രിമ പെയിന്റുകളുടെയും സ്പെക്ട്രൽ സിഗ്നേച്ചർ താരതമ്യം ചെയ്ത് മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയാനും മുന്നറിയിപ്പു നല്കാനും കഴിയും.
ലോ എർത്ത് ഓർബിറ്റിലും (LEO) സൺ സിൻക്രണസ് ഓർബിറ്റിലും (SSO) ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഇതിലും മികച്ച ഭൗമനിരീക്ഷണ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഉള്ളപ്പോൾ, എന്തിനാണ് ഭൂസ്ഥിരഭ്രമണപഥത്തില് ജിഐസാറ്റ്?
ലിയോയിലും എസ്എസ്ഒയിലും ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഭൂമിയെ നിരന്തരം വലംവെച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഭൂമിയും അവയ്ക്ക് താഴെയായി കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മുൻപ് പകർത്തിയ ഒരു പ്രത്യേക പ്രദേശത്ത് എന്തെങ്കിലും മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന് നിരീക്ഷിക്കാൻ ഈ ഉപഗ്രഹങ്ങള്ക്ക് ദിവസങ്ങളോ ആഴ്ചകളോ വേണ്ടിവരും.
ഇവയുടെ ഭ്രമണപഥത്തില് നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കുള്ള ദൂരം കുറവായതിനാൽ, ഒരു സമയം ഉപരിതലത്തിന്റെ ചെറിയ ഭാഗങ്ങൾ മാത്രമേ പകർത്താൻ കഴിയൂ. ഒരു വലിയ പ്രദേശം പകർത്തണമെങ്കില്, ഒന്നിലധികം തവണ ഭ്രമണം ചെയ്ത് ഓരോ സ്ട്രിപ്പുകളായി എടുക്കണം. ഇതിന് ആഴ്ചകൾ എടുത്തേക്കാം.
എന്നാല് ഭൂസ്ഥിര ഭ്രമണപഥത്തില് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ഉപഗ്രഹം എല്ലായ്പ്പോഴും ഭൂമിയിലെ ഒരേ പ്രദേശത്തിന് മുകളില് നിശ്ചലമായി തുടരുന്നു, അതായത് വീണ്ടും അതേ പ്രദേശത്തിന് മുകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നത് വരെ കാത്തിരിക്കാതെ തന്നെ ഒരു പ്രദേശത്തെ ദീർഘനേരം നിരീക്ഷിക്കാൻ ഇതിന് കഴിയും.
കൂടുതൽ ഉയർന്ന ഉയരത്തിലുള്ള ഇതിന്റെ സ്ഥാനം വളരെ വിശാലമായ കാഴ്ചാപരിധിയും നൽകുന്നു, അതിനാൽ ചിത്രം ഓരോ സ്ട്രിപ്പുകളായി നിർമ്മിക്കാതെ തന്നെ ഒറ്റയടിക്ക് ഒരു വലിയ പ്രദേശം പകർത്താൻ ഇതിന് സാധിക്കും.
സാധാരണ ഭൗമനിരീക്ഷണ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന റെസല്യൂഷനുകൾ പാൻക്രോമാറ്റിക് (ഗ്രേസ്കെയിൽ) ഇമേജറുകളിൽ നിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്, അതേസമയം മൾട്ടിസ്പെക്ട്രൽ ഇമേജറുകൾ കടന്നുവരുന്ന പ്രകാശത്തെ ഒന്നിലധികം കളർ ചാനലുകളായി വിഭജിക്കുന്നതിനാൽ അവയ്ക്ക് കുറഞ്ഞ റെസല്യൂഷൻ മാത്രമാണ് ഉണ്ടാകാറുള്ളത്. എന്നാല്, ജിഐസാറ്റ്-1എയിലെ എംഎക്സ്-വിഎൻഐആർ (MX-VNIR) ഇമേജറിന് 42 മീറ്റർ/പിക്സൽ എന്ന മികച്ച സ്പേഷ്യൽ റെസല്യൂഷൻ നൽകാൻ കഴിയും. ജിയോയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച പാൻക്രോമാറ്റിക് ഇമേജറുകളെപ്പോലും കടത്തിവെട്ടുന്നതാണ് ഈ മൾട്ടിസ്പെക്ട്രൽ ഇമേജർ.
പ്രളയങ്ങൾ, ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ, കാട്ടുതീ, മറ്റ് പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ തുടങ്ങി അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സംഭവങ്ങൾ നരിടാന് ഇത് അത്യാവശ്യമാണ്. ദുരന്തത്തിന് മുമ്പും ശേഷവുമുള്ള ചിത്രങ്ങൾ താരതമ്യം ചെയ്യുന്നതിനുപകരം അവയുടെ പുരോഗതി തല്സമയം ട്രാക്ക് ചെയ്യാൻ ഇത് അധികൃതരെ സഹായിക്കുന്നു.
ജിസാറ്റ്-1എയുടെ മൾട്ടിസ്പെക്ട്രൽ, ഹൈപ്പർസ്പെക്ട്രൽ പേലോഡുകൾ ഭൂമിയുടെ വിശദമായ ചിത്രങ്ങൾ എടുക്കാൻ മാത്രമല്ല സഹായിക്കുന്നത്; മറിച്ച് പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ വിതരണം, വിളകളുടെയും സസ്യജാലങ്ങളുടെയും ആരോഗ്യം, ജലാശയങ്ങളിലെ മലിനീകരണം അല്ലെങ്കിൽ ആൽഗകൾ എന്നിവ തിരിച്ചറിയാനും ശത്രു പ്രദേശങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് മറച്ചുവെച്ച ശത്രു സൈനിക താവളങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ കണ്ടെത്തുന്നതിനും വരെ ഇതിന് സാധിക്കും!
അതിനാൽ, കൃഷി, വനപരിപാലനം, ജലാശയ നിരീക്ഷണം, ധാതുശാസ്ത്രം, സമുദ്രശാസ്ത്രം, പ്രതിരോധ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ എന്നിങ്ങനെ വിപുലമായ മേഖലകളിലെ ഉപയോഗത്തിന് ഈ ഉപഗ്രഹം വിപുലമായ സാധ്യതകള് ഒരുക്കുന്നു.
2021 ഓഗസ്റ്റിൽ പരാജയപ്പെട്ട ജിഎസ്എൽവി-എഫ്10 (GSLV-F10) ദൗത്യത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട ജിസാറ്റ്-1 (GISAT-1) ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയും പകരക്കാരനുമാണ് ജിഐസാറ്റ്-1എ അഥവാ ഇഒഎസ്–05.